گزارش نشست جنگ عادلانه در فلسفه سیاسی معاصر با تمرکز و تاکید بر نظریه جی.ای.ام.انسکوم

بازدیدها: 89

به نام او

در تاریخ ۱۱ مهرماه ۱۴۰۳ از سوی کمیته دین پژوهی انجمن علمی مطالعات صلح ایران نشستی در خانه اندیشمندان برگزار شد. در این برنامه جناب آقای دکتر سید علی میرموسوی (عضو هیات علمی دانشگاه مفید) در موضوع جنگ عادلانه در فلسفه سیاسی معاصر با تمرکز و تاکید بر نظریه خانم انسکوم، (فیلسوف سرشناس انگلیسی زبان در قرن بیستم) به ایراد سخن پرداختند.

ایشان ابتدا برخی از متفکران جنگ عادلانه مثل مایکل والزر، جان راولز، پل رامزی، راینلدنیپور را معرفی اجمالی نموده و در ادامه به بسط آرای خانم آنسکوم پرداختند.

میرموسوی بر این باور بود که همه متفکران یاد شده، روی برخی نکات نظرات بسیار نزدیک به هم دارند. مثلا در قبول اصولی چون ۱. نیاز به دلیل عادلانه برای جنگ، ۲.اختیار مشروع نبرد که فقط حق دولت هاست، ۳.وجود نیت و قصد درست برای بهبود وضعیت عدالت، ۴.وجود احتمال موفقیت در جنگ و در نهایت ۵. جنگ باید به عنوان آخرین راه حل باشد.

او آنسکوم را متفکری در گفتمان اکوئیناس معرفی کرد که بدنبال احیای قانون طبیعی بود. امتیاز دیدگاه این متفکر انگلیسی آن است که سعی کرد اصول جنگ مشروع را با مصداق جنگ جهانی دوم تطبیق دهد. این فیلسوف معتقد بود گرچه از سوی متفقین برخی اصول جنگ عادلانه رعایت شد، اما چون اصول آخر یاد شده رعایت نشد (مثلا نیات متفقان مشکل داشت)، نمی تواند از مصادیق جنگ عادلانه باشد. این جنگ ناعادلانه با پیروزی ناعادلانه، به نظمی ناعادلانه ختم شد که امروزه ناکارامدی آن را (مثلا در محکوم نکردن جنایات اسراییل از سوی قدرتهای جهانی) می بینیم.

در ادامه بحث حد و حدود حمله به غیر نظامیان به تفصیل تحلیل شد و نتیجه آن شد که در موارد خیلی معدود و با شرایطی، کشتار غیر نظامیان در جنگ عادلانه مجاز است و در اغلب موارد این کار مجاز نیست. این پرسش که چه کسانی در جنگ بیگناهند، پاسخش برابر این مکتب ان است کسانی که قصد آسیب به طرف مقابل را ندارند. از نگاه آنسکوم سخت گیری بر هیتلر و نیز ژاپن برای تسلیم مطلق شدن در جنگ دوم، از نشانه های ناعادلانه بودن این جنگ بوده است.

در پایان با برگزاری پرسش و پاسخی مناسب، نشست به سرانجام رسید.