مقصودی و چگونگی ایفای چهار نقش: حرفه ای، سیاستی، مردمگرا و انتقادی
بازدیدها: 32
مقصودی و چگونگی ایفای چهار نقش: حرفه ای، سیاستی، مردمگرا و انتقادی
«مایکل بوروی» برای جامعه شناسان، چهارنقش حرفه ای، سیاستی، مردگرا و انتقادی بر می شمرد و مرحوم دکتر «قانعی راد» این چهار نقش را به همه اصحاب علوم اجتماعی و انسانی تعمیم دادند. به عبارت دیگر کسی نمی تواند از اصحاب علوم انسانی باشد و از این نقش ها فارغ باشد، وگرنه در جایگاه درست قرار ندارد.
در این نوشتار مدعا آن است که دکتر «مقصودی» نه تنها همه چهار نقش یاد شده را ایفا کرده و کارنامه درخشانی در هر یک دارد، بلکه مهمتر شیوه ظاهر شدن در این نقش هاست که از او شخصیت ویژه ای ساخته است. در ادامه چگونگی ایفای نقش ها به اختصار شرح شدند:
۱.نقش حرفه ای: دکتر مقصودی از این جهت در دو رهیافت اموزشی و پژوهشی ظاهر شدند:
از جهت اموزشی، سالهای طولانی مثل بسیاری دیگر، استاد دانشگاهند، با این تفاوت که دانشجویان را برای فراتر از مسئولیت علمی هم اماده می سازند. به عبارت دیگر او در تلاش است که شاگردانش را علاوه بر کسب علم، برای ایفای نقش های اجتماعی تر، تربیت نموده و ساخته و کادرسازی نماید.
بدیهی است که ایفای چنین نقشی، قابلیت و ظرفیت مخاطبان را نیز می طلبد و اینجاست که هنر دکترمقصودی رخ می نماید. زیرا نیروهای مستعد را بخوبی از بین دانشجویانش شناسایی نموده و بدانها جهت داده و در حین تحصیل و پس ان، سازماندهی می کند.
مقصودی از دانشجویان همدوره دانشگاهی اش نیز غفلت نمی کند و تلاش دارد تا ارتباط موثر و حتی گاه سازنده و تشکیلاتی با انان برقرار نماید. (نمونه اش تاسیس گروه مجازی و تلگرامی دانش اموختگان علوم سیاسی دانشگاه تهران)
اما از جهت پژوهشی هم در دستگاههای گوناگون سابقه کار دارند. در اینجا نیز نگاه ایشان به همکاران صرفا از موضع همکار پژوهشی نیست و بلکه با روابط عمومی خوب و سازنده، از ظرفیت های انان در فراتر از سازمان، برای بهبود وضعیت جامعه و توسعه ایران استفاده می کند.
لازم به ذکر است که پژوهشهای دکتر مقصودی در باب مسایل قومی و هویت اقوام، (که چند دهه تخصصی تعقیب می کنند)، از مراجع و منابع مهم در ایرانند.
۲.نقش سیاستی: دکتر مقصودی، ارتباط گسترده ای با سازمان های دولتی دارد و تجارب و دانشش را در اختیارشان قرار می دهد. البته حضور در دولتش نیز هدفمند است و عمدتا به عنوان نماینده نهادی غیر دولتی، از ظرفیت های دولتمردان برای حل مشکلات سیاسی و اجتماعی کشور در حد وسع بهره می جوید. او از مصادیق بارز «کنشگران مرزی» (به تعبیر فراستخواه) است، زیرا پایی در دولت و پایی در جامعه دارد.
۳٫ نقش مردمگرا: بهترین شکل ایفای نقش مردمگرا را دکترمقصودی در انجمنهای علمی ایفا می کند. او موسس دو انجمن علمی مهم، یعنی انجمن علوم سیاسی ایران و انجمن علمی مطالعات صلح ایران است، که هر دو جزو انجمن های بسیار فعال علوم انسانی ایرانند. بدیهی است تاسیس چنین نهادهای مهم، کوله باری از تجربه و روابط عمومی بسیار نیرومند می طلبد. بسیج نیروهای فکری در تشکل های مردم نهاد، که افراد در ان باید فداکارانه مسئولیت بپذیرند، تدبیر بسیار بالایی نیاز دارد. دراینجا اگر انتخاب ارکان انجمن و چینش اولیه درست نباشد، استمرار کار این نهادها ممکن نیست و با مشکل مواجه می گردد. اما توفیقات این دو انجمن نشان داد که مقصودی در کارش تا حد خوبی، درست عمل کرده است
۴٫ نقش انتقادی: ایفای نقش انتقادی در میدان علم و عمل روحیه خاص می خواهد. برخی افراد با چالش های سیاسی و اجتماعی زندگی می کنند و به تعبیر دیگر فعال سیاسی و اجتماعی اند (که اگر درست ظاهر شوند کار فوق العاده ای است.) اما کنش های انتقادی مقصودی محدودتر، ولی بسیار سنجیده است. نگارنده نقش دکتر مقصودی در سازماندهی استادان علوم سیاسی، برای اعتراض به تهیه متون رشته علوم سیاسی از سوی نهادهای حاکمیتی را فراموش نمی کند و یا سهم او را در تبیین و حتی دفاع از مواضع نسل زد در جنبش زن، زندگی، ازادی در مراجع ذیربط، را به خاطر دارد.
همچنین برای مخاطبان عام نیز گاه دکتر مقصودی با نگاهی انتقادی، ارایه تحلیل سیاسی دارند و این لحن در برخی از مقالات منتشر شده ایشان نیز به ویژه در تبیین مسایل قومیتی دیده می شود.
در نهایت، نظم، دقت، پیگیری امور، توان سازماندهی خوب، قدرت کشف استعدادها، روابط عمومی بالا، ارتباطات سازمانی خوب، شناخت نسبتا مناسب از ظرفیت های دولتی و مردمی، و در یک کلام «مدیریت قوی» دکتر مقصودی، سبب می شود که در چهار نقش حرفه ای، سیاستی، مردمگرا و انتقادی قوی ظاهر شده و از سایر اصحاب علوم اجتماعی بازشناسی شود.
غایت دکتر مقصودی، نیز رسیدن به ایرانی توانمند و البته صلح مدار، بر اساس مدیریتی متکثر است که سهم همه اقوام و تیره ها در ان عادلانه دیده شوند و بر اساس نگاه علمی، امور کهن دیارمان دقیق سامان یابند.
محمد منصورنژاد
مدیر گروه دین پژوهی انجمن صلح
ابان ماه ۱۴۰۴
