صلحخواهان خاورمیانه متحد شوید!
بازدیدها: 117
صلحخواهان خاورمیانه متحد شوید!
دکتر مجتبی مقصودی
بنیانگذار انجمن علمی مطالعات صلح ایران
باز نشر یادداشت منتشر شده در روزنامه جام جم در ۳۱ شهریور ۱۳۹۵
امروز، روز جهانی صلح است. امسال این روز را در شرایطی برگزار میکنیم که منطقه خاورمیانه بیش از گذشته درگیر جنگ، منازعه و ستیزه است و افقی برای رسیدن به صلح و ثبات پایدار در منطقه هویدا نیست. از هر طرف بر طبل جنگ نواخته میشود و هر یک از طرفهای درگیر در سایه نوع بینش و منافع به خود اجازه میدهند به قاضی نرفته حکم داده و قضاوت کنند. سایه شوم جنگ و منازعه در سطوح داخلی و خارجی هر یک از کشورهای منطقه از لیبی، یمن، سوریه، فلسطین تاعراق گسترده است و هر لحظه نیروها و بازیگران جدیدی به این آوردگاه وارد میشوند و صحنه نزاع را خونین، پیچیده و مصالحه سیاسی را دور از دسترستر میسازند.
در چنین کارزار خانمانسوزی چه باید کرد؟ مسئولیت دولتها، ملتها، نخبگان و نهادهای مدنی چیست؟ در چنین آشفتهبازاری که سایه شوم جنگ در سطح منطقه بیشتر گسترش مییابد، به نظر میرسد به اکثر دولتهای منطقه نمیتوان امید بست. بیشتر آنها اراده لازم، توان مناسب و مشروعیت واقعی برای این مهم را ندارند و تا حدودی نیز مدار و سکان این کشتی توفانزده از دستان این بازیگران نیزخارج شده و به دست گروههای ماجراجو و جنگ سالار افتاده است که حتی نان و آبشان از این طریق تامین میشود.
در چنین زمانه و زمینهای چاره چیست و راه برونرفت کدام است؟ اگر «مسئولیت مشترک اجتماعی» را مهمترین فصل مشترک همه نیروهای آگاه، مسئولیتپذیر و آیندهنگر بدانیم که تنها محدود و معطوف به شخص، گروه خاص یا نهادی نیست؛ مسئولیت نخبگان، نهادهای مدنی و اجتماعات نخبگانی سنگینتر، با رسالت اجتماعیشان سازگارتر و در سایه اقدام و عمل فرهنگی و اجتماعی دستیافتنیتر است. در سایه چنین رویکردی، راهاندازی «کمپین صلحخواهی» بهترین و کمهزینهترین سلاح برنده در فضای کنونی است که میتواند صلحخواهان منطقه را زیر یک پرچم گرد آورد، همسو سازد و تفهم، تفاهم و مصالحه را رقم زند و از ظرفیتها و توانمندیهای علمی، تخصصی، هنری برای ایفای نقش به بهترین نحوی بهره جوید.
مسیر کمپین صلح خواهی متنوع و از ظرفیتهای بالایی برخوردار است. شعر، فیلم، موسیقی، نقاشی، ادبیات و… همه میتوانند در فضای مجازی و واقعی مردم را به صلحطلبی دعوت کرده و صحنه را برای مشارکت بیشتر و تاثیرگذاری اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مهیا سازند. کلامم را با دو بیت از قصاید شاعر نغزپرداز «ملکالشعرای بهار» که شعر را در خدمت نهی و نفی جنگ و جنگ طلبان قرار داد، به پایان میبرم:
فغان ز جغد جنگ و مرغوای
او که تا ابد بریده باد نای او
بریده باد نای او و تا ابد
گسسته و شکسته پر و پای او
https://t.me/ipsan
